Positieve impact maken met je stichting? Zorg dat je financiële basis klopt
Bijgewerkt op: 18 mei 2026
Dit artikel is bijgewerkt naar aanleiding van het afwijzen van het Wtmo-wetsvoorstel door de Eerste Kamer.
Veel stichtingen ontstaan vanuit een sterk idee: iets willen betekenen en impact maken. Maar in de praktijk zien we dat het financiële en administratieve stuk vaak wordt onderschat.
De afgelopen periode was er veel aandacht voor de Wtmo: wetgeving die strengere transparantie-eisen voor stichtingen zou introduceren. Inmiddels heeft de Eerste Kamer dit wetsvoorstel afgewezen. Toch merken we dat de behoefte aan transparantie en goede financiële verantwoording alleen maar groter wordt. Subsidieverstrekkers, donateurs en andere betrokkenen verwachten steeds vaker inzicht in hoe middelen worden besteed — en daar is een goede financiële basis onmisbaar voor.
Dat herken ik niet alleen vanuit mijn werk als accountant, maar ook vanuit mijn rol als penningmeester van een stichting. Juist daar zie je hoe belangrijk het is dat de financiële basis goed staat.
Jaarrekening stichting: wat moet je regelen?
Een stichting is verplicht om een jaarrekening op te stellen. Deze jaarrekening van een stichting bestaat meestal uit:
- een balans
- een staat van baten en lasten
- een toelichting
Omdat een stichting geen winstoogmerk heeft, wordt er niet gesproken over winst of verlies, maar over een saldo van baten en lasten. Klinkt als een detail, maar dit zegt veel over hoe je als stichting naar je cijfers kijkt: niet vanuit winst, maar vanuit besteding en maatschappelijke impact.
Verschil tussen een stichting en een commerciële organisatie
In de praktijk zien we dat dit onderscheid niet altijd duidelijk is.
Een stichting werkt namelijk anders dan een commerciële organisatie:
- Geen winstoogmerk → geld staat in dienst van de doelstelling
- Resultaat wordt besteed → niet uitgekeerd, maar ingezet voor het doel
- Andere terminologie → baten en lasten in plaats van opbrengsten en kosten
- Focus op impact → inzicht in hoe middelen worden besteed
De jaarrekening van een stichting is daarmee niet alleen een financieel document, maar ook een verantwoording van de maatschappelijke besteding.
Wanneer heb je als stichting een accountantsverklaring nodig?
Dit is een punt waar het in de praktijk vaak misgaat. Veel stichtingen denken dat het opstellen van een jaarrekening voldoende is. Maar in veel gevallen is ook een accountantsverklaring voor de stichting nodig. Dat speelt bijvoorbeeld wanneer:
- een subsidieverstrekker een controleverklaring verplicht stelt
- de omvang van de stichting daarom vraagt
- er externe verantwoording nodig is richting donateurs of stakeholders
Wat we vaak zien: dat de verplichting voor een accountantsverklaring pas duidelijk wordt ná het aanvragen van een subsidie. En dan is er vaak te weinig tijd om de administratie nog goed in te richten.
Belangrijke aandachtspunten bij de administratie van een stichting
Op basis van onze praktijkervaring zijn dit de belangrijkste aandachtspunten:
- Bestedingen in lijn met de doelstelling
Uitgaven moeten aantoonbaar bijdragen aan de statutaire doelstelling. - Vermogen en reserves
Reserves opbouwen mag, maar moet uitlegbaar zijn — zeker bij ANBI-stichtingen. - Beloning van bestuurders
Bestuurdersvergoedingen liggen onder een vergrootglas en moeten transparant zijn. - Subsidies en verantwoording
Subsidies brengen vaak extra verplichtingen met zich mee, zoals een controleverklaring. - Fiscale positie van de stichting
Bij commerciële activiteiten kan vennootschapsbelasting van toepassing zijn.
Wtmo van tafel: wat betekent dit nu voor stichtingen?
De Wet transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties (Wtmo) leek lange tijd dichtbij. De wet zou extra verplichtingen introduceren rondom transparantie, donatieregistratie en het deponeren van financiële gegevens.
Inmiddels heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel afgewezen. Daardoor treedt de wet voorlopig niet in werking.
Toch betekent dit niet dat stichtingen minder kritisch hoeven te kijken naar hun administratie en financiële verantwoording.
In de praktijk zien we namelijk dat:
- subsidieverstrekkers strengere eisen stellen
- donateurs meer transparantie verwachten
- financiële verantwoording steeds belangrijker wordt
Veel van de onderwerpen uit het wetsvoorstel blijven daarom relevant. Denk aan:
- inzicht in donaties
- een goed ingerichte administratie
- tijdige verslaglegging
- duidelijkheid richting stakeholders
Juist daarom blijft het belangrijk om je financiële basis goed op orde te hebben.
Wat betekent dit concreet voor jouw stichting?
Ons advies: wacht hier niet mee tot het moet.
Zorg dat je:
- je administratie van je stichting op orde hebt
- donaties goed registreert
- tijdig een jaarrekening opstelt
- en weet of een accountantsverklaring nodig is
Dat voorkomt vertraging, extra kosten en onnodige risico’s.
Tot slot
Wat ik zelf merk — zowel in mijn werk als accountant als in mijn rol als penningmeester — is dat dit onderwerp vaak wordt onderschat. Terwijl het juist de basis vormt voor vertrouwen. Als die basis goed staat, kun je doen waar het écht om draait: impact maken met je stichting.
Twijfel je of jouw stichting alles goed heeft ingericht of wil je eens sparren? We denken graag met je mee.
